و اما اينكه خواننده محترم بعد از خطابى كه خداوند در جواب موسى ( ع ) به وى نموده و فرمود : رحمتم هر چيزى را فرا گرفته ، چه گمانى به اين خداى مهربان خواهد داشت خودش مىداند ، آرى پروردگار متعال صريحا وعده عفو از جرائم قوم موسى و اجابت دعاى آن جناب را مبنى بر زنده كردن قومش بعد از مردنشان و برگرداندنشان به دنيا ذكر كرده و فرموده : « وَإِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّه جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ . ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ » « 1 » . و قريب به اين مضمون است آيه اى كه در سوره نساء است ، موسى ( ع ) در كلام خود آنجا كه گفت : هر كه را بخواهى با اين امتحان گمراه مىكنى ، اعمال ادب كرد و نگفت گمراهىشان بسوء اختيار خود آنها بوده تا خداى تعالى را همانطورى كه در دل منزه مىدانست در كلام خود هم منزه بداند و گرنه مقصود درونيش همان مفاد آيه زير است كه مىفرمايد : « يُضِلُّ بِه كَثِيراً وَيَهْدِي بِه كَثِيراً وَما يُضِلُّ بِه إِلَّا الْفاسِقِينَ » « 2 » . آرى موسى ( ع ) در مقامى قرار گرفته بود كه رعايت ادب ، او را از تعرض هر مطلبى غير از ولايت مطلقه خداوند و اينكه همه تدبير منتهى به او است باز مىداشت . و نيز آنچه را هم كه در دل داشت از استدعاى زنده كردنشان پس از هلاك بر زبان نراند ، زيرا چنان كه گفتيم در مقامى قرار داشت كه هول و خطر موقف او را از پر حرفى و گفتن هر چه كه مىخواست باز مىداشت ، و تنها با جمله « رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ » اشاره اى به منوى خاطر و آرزوى درونى خود نمود . و از جمله ادعيه آن جناب دعائى است كه پس از مراجعت به قوم خود و مواجه شدن با گوساله پرست شدن آنان كرده ، و خداى تعالى داستانش را چنين نقل فرموده : « وَأَلْقَى الأَلْواحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيه يَجُرُّه إِلَيْه قالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَكادُوا يَقْتُلُونَنِي فَلا تُشْمِتْ بِيَ الأَعْداءَ وَلا تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » « 3 » موسى ( ع ) وقتى چنين

--> ( 1 ) و به ياد آريد زمانى را كه به موسى گفتيد ما به تو ايمان نمىآوريم مگر اينكه خدا را آشكارا ببينيم ، در نتيجه اين طغيانتان صاعقه آشكارا شما را گرفت و مرديد آن گاه شما را بعد از مردنتان مبعوث كرديم باشد كه شكر گزاريد . سوره بقره آيه 56 . ( 2 ) با آن گمراه مىكند بسيارى را و هدايت مىكند بسيارى را و گمراه نمىكند مگر كسانى را كه فاسقند . سوره بقره آيه 26 . ( 3 ) الواح را انداخته و گيسوان برادر را گرفته و او را به طرف خود مىكشيد او گفت اى پسر مادرم ، من گناه ندارم ، مردم مرا خوار داشتند و نزديك بود مرا بكشند پس پيش روى دشمنان مرا چنين خوار مدار و دشمنان را به شماتتم وا مدار و مرا از ستمگران و در رديف دشمنان خود مدان . سوره اعراف آيه 150 .